Τηλ. Δράμας: 25210 38158 | Τηλ. Θεσσ/νίκης: 2310 270066

BLOG

Ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διαδίκτυο (Α΄μέρος)



Ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διαδίκτυο ​​​​​​​

 


 

Ο Γιώργος είχε αρχίσει να παίζει καζίνο στο ίντερνετ από τα δεκατρία του. Για δύο μήνες περνούσε το μεγαλύτερο μέρος τής ημέρας του παίζοντας την e-ρουλέτα. Όταν αποφάσισε να σταματήσει το παιχνίδι έλαβε μήνυμα πως χρωστούσε 130.000 ευρώ στην εταιρεία. Στην οικογένειά του άφησε ένα χειρόγραφο σημείωμα µε το οποίο ζητούσε συγγνώμη για το ποσό που τούς επιβάρυνε και ανέφερε πως θα έβαζε τέλος στη ζωή του. Οι αστυνομικοί κατάφεραν να τόν εντοπίσουν από το κινητό του τηλέφωνο. Όπως αποδείχθηκε, το ποσό που χρωστούσε ήταν εικονικό και δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα»[1].

Μόνο σε δύο χρόνια η δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος έχει καταφέρει να εντοπίσει έξι εφήβους και νέους ηλικίας από 13 έως 22 ετών που απείλησαν να βάλουν τέρμα στη ζωή τους επειδή μαράθηκαν τα διαδικτυακά τους φυτά, έχασαν το εικονικό τους ξίφος ή άδειασε το ηλεκτρονικό τους θησαυροφυλάκιο. «Για πολλούς ανθρώπους τα διαδικτυακά παιχνίδια ρόλων αποτελούν τρόπο ζωής. Τα συναισθήματα και η ψυχολογία τους αλλάζουν αναλόγως µε τήν εξέλιξη τού παιχνιδιού. Ορισμένοι από αυτούς φτάνουν στο σημείο να επιθυμούν ακόμη και να βάλουν τέρμα στη ζωή τους αν χάσουν κάποιους πόντους ή χάσουν ένα αντικείμενο τού χαρακτήρα τους στο παιχνίδι», λέει στα ΝΕΑ[2] ο προϊστάμενος τής υποδιεύθυνσης δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Μάνος Σφακιανάκης. 

 Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές αποτελούν ένα εξαιρετικό εργαλείο, προσφέροντας πρόσβαση στην  ψυχαγωγία, στην  πληροφορία και στη γνώση μέσω τού διαδικτύου. Προσφέρουν εξαιρετικές και απεριόριστες δυνατότητες που διευκολύνουν αφάνταστα τη ζωή τών ανθρώπων. Οι σύγχρονες κοινωνίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς διαδίκτυο. Διαδικτυακά πληρώνεις λογαριασμούς, κλείνεις εισιτήρια, κάνεις check in, μιλάς μέσω skype, διαδικτυακά γίνονται τηλεδιασκέψεις. Μπορείς άμεσα και υπεύθυνα να πάρεις από υπεύθυνα ιατρικά sitesσημαντικές πληροφορίες, καίριες γνώσεις πάνω σε ιατρικά προβλήματα υγείας που σε απασχολούν, να βρεις και να αγοράσεις οτιδήποτε από την άλλη γωνιά του κόσμου…

Το διαδίκτυο είναι ένα περίπλοκο σύστημα που αποτελείται από επιμέρους δίκτυα, τα οποία ανά πάσα στιγμή δημιουργούνται, τροποποιούνται, συγχωνεύονται, καταργούνται. Το διαδίκτυο ενσωματώνει τις ιδιότητες τών χρηστών, διαμορφώνεται από αυτές, τις διαμορφώνει και ταυτόχρονα αναδιαμορφώνεται το ίδιο!

Είναι μιά μορφή άμεσης δημοκρατίας. Έχεις γνώμη, μπορείς να τη διατυπώσεις, μπορείς να καλέσεις σε συγκεντρώσεις, σε διαδηλώσεις. Μπορείς να ψηφίσεις, να μαζέψεις εκατομμύρια υπογραφές για να διαμαρτυρηθείς για τη  μόλυνση τού περιβάλλοντος, για τη θανατική ποινή, για μία κατάφωρη αδικία, για να προωθήσεις μια υποψηφιότητα για το Νόμπελ ειρήνης ή να διαμαρτυρηθείς για γεγονότα και πολέμους.

Το διαδίκτυο είναι συνώνυμο τής ελεύθερης διακίνησης ιδεών, ένας παγκόσμιος διάλογος. Εκπροσωπεί τήν οικουμενικότητα τού προσωπικού και τήν ενσωμάτωση τού διαφορετικού στην τοπική πολιτισμική πραγματικότητα. Φόβητρο για ανελεύθερα καθεστώτα, για δικτάτορες και δικτατορίσκους καθώς προωθεί το  διάλογο, τήν ανταλλαγή απόψεων, τήν αντιπαράθεση επιχειρημάτων και ιδεών.

 Ταυτόχρονα κρύβει απεριόριστες παγίδες. Παραμονεύει  ο κίνδυνος παραχάραξης τής πληροφορίας. Γνωρίζουμε τήν ευκολία με τήν οποία διασπείρονται αναληθείς ειδήσεις. Ειδήσεις που αποπροσανατολίζουν, συκοφαντούν ή φανατίζουν. Τήν ευκολία με τήν οποία κατασκευάζονται γεγονότα ή στοχοποιούνται άνθρωποι. Η παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, η πορνογραφία, η ψευδοπροσωπία, η παγίδευση και οι συνακόλουθοι εκβιασμοί, η προσφορά παρανόμων προϊόντων, είναι συχνά φαινόμενα  και ο περιορισμός τους δύσκολος.

 Το αυτοκίνητο, όπως και το μαχαίρι, μπορούν να σώσουν έναν άνθρωπο, μπορεί όμως να τον τραυματίσουν, να τόν πληγώσουν ή και να τόν σκοτώσουν. Επειδή δυνητικά υπάρχει κίνδυνος, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται. Πρέπει όμως να ξέρεις να χρησιμοποιείς με ασφάλεια το αυτοκίνητο και με προσοχή το μαχαίρι.   Το ίδιο ισχύει και για το διαδίκτυο. Μακάρι να υπήρχε ένας  Κ.Η.Π. δηλαδή ένας Κώδικας Ηλεκτρονικής Πλοήγησης αντίστοιχος τού Κ.Ο.Κ., τού Κώδικα οδικής κυκλοφορίας.


Θα εστιαστώ στους κινδύνους τού διαδικτύου, καθώς το να χρησιμοποιείται με λάθος τρόπο το διαδίκτυο είναι πολύ ευκολότερο και συχνότερο φαινόμενο από τη σωστή χρήση.

Υπάρχουν παιδιά που έχουν μεταπέσει σε μία κατάσταση, που κάποιοι τήν ονομάζουν «ηλεκτρονική κατατονία». Παθητικά, αδρανοποιημένα, αποκομμένα, με ένα χαμένο βλέμμα. Οι υπολογιστές, σε συνδυασμό με τα  κινητά, δημιουργούν ανέξοδα έναν κόσμο εύκολα προσβάσιμο, που δεν σού χαλά ποτέ το χατίρι, καθώς  είναι  πάντα διαθέσιμος. Η αίσθηση τού εύκολου χειρισμού αυτής τής εικονικής πραγματικότητας, απαξιώνει τις εμπειρίες τού αληθινού βιώματος, το οποίο  βέβαια πολλές φορές δυσκολεύει τη ζωή σου, πλην όμως είναι αληθινό.

 Το  διαδίκτυο προσφέρει μιά πληροφορία καλωδιωμένη, που διακλαδίζεται σε  εκατομμύρια διαφορετικούς διαδρόμους. Π.χ. Πατάς τη λέξη ποδόσφαιρο. Βγαίνουν εκατομμύρια αναφορές. Πατάς Ευρωπαϊκό... Ελληνικό... Α, Β, Γ, Δ, Εθνική, ερασιτεχνικό… Μήπως το διαδίκτυο είναι ένας λαβύρινθος χωρίς τέλος; Ένα πηγάδι χωρίς πάτο;

 Εσείς ως γονείς θα αφήνατε το παιδί σας να παίζει σε μια παιδική χαρά χωρίς να βλέπετε με ποιούς παίζει και με  ποιους κάνει παρέα; Χωρίς να ξέρετε τι παιχνίδια παίζει; Χωρίς χρονικά όρια; Φανταστείτε  το διαδίκτυο σαν μία παγκόσμια ηλεκτρονική παιδική χαρά, στην οποία μπορούν να παίξουν, να «γνωρίσουν» και να δημιουργήσουν στενές ηλεκτρονικές σχέσεις με τελείως άγνωστους ανθρώπους. Έρευνες αναφέρουν  ότι το 50%  τών παιδιών μιλούν με αγνώστους και το 23% κάποια στιγμή τούς συναντά! 

Εσείς ως γονείς θα αφήνατε το παιδί σας να ανοίγει τήν πόρτα τού σπιτιού στον οποιονδήποτε άγνωστο; Το διαδίκτυο είναι η ηλεκτρονική πόρτα τού σπιτιού σας. Και φυσικά μπορεί να μπει όποιος θέλει, ακόμα και ένας παιδόφιλος!

Εσείς ως γονείς θα επιτρέπατε στο παιδί σας να αλληλογραφεί μέσω τού κλασσικού ταχυδρομείου με αγνώστους; Τώρα πώς τού το επιτρέπετε;

«Τα στοιχεία για τόν εκφοβισμό και τόν εθισμό τών εφήβων στο διαδίκτυο είναι ανησυχητικά, αφού σύμφωνα με έρευνα τής Μονάδας Εφηβικής Υγείας τού Παιδιατρικού νοσοκομείου, η Ελλάδα μαζί με τη Ρουμανία κρατούν τη θλιβερή πρωτιά στο διαδικτυακό εκφοβισμό, το λεγόμενο Cyber bulling, σε ποσοστό 22%. Σε ποσοστό 58,8% έχουν εκτεθεί σε σεξουαλικό περιεχόμενο και το 32,8% από τούς εφήβους αυτής τής κατηγορίας δηλώνουν ότι η εμπειρία ήταν τραυματική»[3].  Το 20% τών παιδιών μέσα σε ένα χρόνο δέχονται σεξουαλική παρενόχληση! Δεν είναι σοκαριστικοί οι αριθμοί;

Από έρευνα τής Μονάδας Εφηβικής Υγείας τής Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής τού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»,   η οποία πραγματοποιήθηκε το 2015 σε σχολεία τής Αττικής με τη συμμετοχή 655 μαθητών τής Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, εκ τών οποίων το 54,3% ήταν αγόρια, προέκυψε  ότι η χρήση κοινωνικών δικτύων παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, καθώς από τήν κούνια τους τα Ελληνόπουλα κάνουν χρήση τών Social Media.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνα φάνηκε ότι:

Την πρώτη τους επαφή με το διαδίκτυο την είχαν  στην ηλικία τών 6,2 κατά Μ.Ο. χρόνων. Ένα στα δύο (51,2%) ήταν μέλος μιάς τουλάχιστον σελίδας κοινωνικής δικτύωσης με ψευδή στοιχεία.  Χρησιμοποιούσαν το Facebook δύο ώρες σε κανονική σχολική μέρα.  Το 20% τών παιδιών χρησιμοποιούσαν κινητό τηλέφωνο.  Το 22% τών παιδιών καθημερινά χρησιμοποιούσαν το διαδίκτυο στο υπνοδωμάτιο. Το 39% χρησιμοποιούσαν καθημερινά το διαδίκτυο για επικοινωνία και κοινωνική δικτύωση. Το 8,5% χρησιμοποιούσαν καθημερινά το διαδίκτυο για μελέτη στο σπίτι. Το  52% τών παιδιών ανέφεραν ότι γνωρίζουν περισσότερα από τούς γονείς τους σχετικά με τήν τεχνολογία.

 Είναι γνωστό ότι η συστηματική κατάχρηση τού διαδικτύου μπορεί προοδευτικά να οδηγήσει σε έκπτωση των κοινωνικών δεξιοτήτων και απομόνωση, καθώς και παραμέληση σχολικών και άλλων δραστηριοτήτων.

Από τα στοιχεία άλλης έρευνας τής Μονάδας Εφηβικής Υγείας το 2011  σε δείγμα 500 εφήβων, που προσήλθαν με αίτημα τις συμπεριφορές εξάρτησης, παρατηρήθηκε βελτίωση σε 70% των παιδιών. Και αυτό είναι παρήγορο στοιχείο. Ένα άλλο αξιοσημείωτο στοιχείο τής έρευνας ήταν ότι η πλειονότητα τών παιδιών τού δείγματος ήταν μοναχοπαίδια ή/και προέρχονταν από μονογονεϊκές ή από σημαντικά δυσλειτουργικές οικογένειες.


O άλλος μου εαυτός στο facebook και στα λοιπά μέσα κοινωνικής δικτύωσης

 Ανοίγοντας ένα προσωπικό λογαριασμό σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργούμε ένα  νέο εαυτό, δημιουργούμε μία ηλεκτρονική προσωπικότητα. Ακόμη και να θέλεις η ηλεκτρονική εικόνα να συμπέσει με τόν πραγματικό σου εαυτό, είναι δύσκολο, για να μην πω αδύνατον. Άλλες φορές  το περίγραμμα που δημιουργείς είναι πολύ κοντά σε σένα και άλλες φορές συνειδητά δημιουργείς έναν άλλον εαυτό. Έναν εξιδανικευμένο ηλεκτρονικό εαυτό, ελκυστικό, γοητευτικό, σαγηνευτικό. Και μάλιστα κάποιοι βάζουν μία ψεύτικη φωτογραφία στο προφίλ τους. Όσο μεγαλύτερη  ανάγκη έχουμε να νιώθουμε ξεχωριστοί, τόσο περισσότερο δίνουμε σημασία σε εκείνα τα κόκκινα σημαδάκια. Κάποιος μάς σκέφθηκε, κάποιον εντυπωσιάσαμε, αυτό που ανεβάσαμε συγκέντρωσε πολλά «μού αρέσει».

Όσο λιγότερο προσελκύουμε τούς ανθρώπους στην πραγματική ζωή, τόσο περισσότερο έχουμε ανάγκη να τούς προσελκύσουμε στην εικονική ζωή. Όσο περισσότερο  απο-γοητευμένοι είναι οι φίλοι μας από εμάς, τόσο περισσότερο ανάγκη έχουμε να γοητεύσουμε τούς ηλεκτρονικούς μας φίλους. Όσο λιγότερο μετράει το βιωματικό μας αποτύπωμα στη ζωή, τόσο περισσότερο έχουμε ανάγκη να μετράει το ψηφιακό αποτύπωμα. Υπάρχουν κοινοποιήσεις που εκφράζουν τήν αγωνία μας, τήν θέλησή μας να ευαισθητοποιήσουμε και να κινητοποιήσουμε τούς ανθρώπους  και άλλες που προσδοκούμε τήν αποδοχή και τόν θαυμασμό. Όπως οι δημοσιογράφοι κυνηγούν τα ποσοστά και έχουν αγωνία γι’ αυτά, έτσι και εμείς μεταφράζουμε συχνά τόν αριθμό τών likes σαν μεγαλύτερη αποδοχή, εκτίμηση και αγάπη. Κυνηγοί τής αγάπης τών ξένων. Θα ψάξουμε να ανεβάσουμε ένα βαθυστόχαστο φιλοσοφικό απόφθεγμα για να δείξουμε τήν ποιότητα και το βάθος τής καλλιέργειας τού εαυτού μας. Το χρονολόγιο προσφέρεται για πάσης φύσεως «αγιοποιήσεις» τού εαυτού μας.

Το πρόβλημα  δεν είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι δυνατότητές τους. Το πρόβλημα είμαστε εμείς οι ίδιοι.  Η επιβεβαίωση και η αποδοχή που προσδοκούμε μέσα από τα social media, είναι ενδεικτική  τής έλλειψης αυτοεκτίμησης και αυτοσεβασμού.

 Όταν το φαίνεσθαι και το «μού αρέσει» τών άλλων, έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από το είναι και τήν αλήθεια μου, αυτό συνιστά πρόβλημα.

Όταν   δεν τολμώ να εκθέσω τόν πραγματικό μου εαυτό, αυτό συνιστά πρόβλημα.

 Όταν προσπαθώ  τήν εικόνα μου να τήν κάνω «προσκυνητάρι» και να με «προσκυνούν» οι άλλοι,  αυτό συνιστά πρόβλημα.

Όταν θυσιάζω προσωπικές και ιδιωτικές στιγμές και τις δημοσιοποιώ ευκαίρως-ακαίρως σε  γνωστούς και αγνώστους,   αυτό συνιστά πρόβλημα.


 Πού σταματά η αποδεκτή χρήση και ξεκινά η εξάρτηση; Πότε θα πρέπει να ανησυχήσετε ως γονιός;


Τα παιδιά που είναι εθισμένα στο διαδίκτυο συνήθως είναι αγόρια και μεγαλώνουν σε οικογένειες με χρονίζοντα προβλήματα. Και όταν σε πληγώνει η πραγματικότητα, ωθείσαι να καταφύγεις στην εικονική πραγματικότητα, τήν οποία μάλιστα έχεις και τη  δυνατότητα να τη διαμορφώσεις σύμφωνα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες σου. Αφιερώνουν αρκετές ώρες τού εικοσιτετραώρου εις βάρος άλλων δραστηριοτήτων. Και δε χρειάζεται  να βρίσκονται μπροστά από τόν υπολογιστή, υπάρχουν και τα κινητά.   Η μη αφιέρωση χρόνου για διαπροσωπικές κοινωνικές επαφές συνεπάγεται αποδυνάμωση και αποχρωματισμό των ενδοοικογενειακών σχέσεων, έλλειψη κοινωνικοποίησης, απουσία σημαντικών φιλικών  σχέσεων. 

  Ο εθισμός στο διαδίκτυο εμφανίζεται συνήθως ανάμεσα στα δεκατρία με δεκαεπτά έτη. Ο χρόνος που ένα παιδί  αφιερώνει στο διαδίκτυο, είναι η βασικότερη ένδειξη ότι υπερβαίνει το μέτρο.  Με βάση επιστημονικά δεδομένα, η χρήση τού διαδικτύου πάνω από πέντε ώρες ημερησίως θεωρείται ως εξάρτηση. Αν όμως υπάρχει ποιοτική διαχείριση τού υπόλοιπου χρόνου και το παιδί ασχολείται δημιουργικά με καθήκοντα, υποχρεώσεις, χόμπι και γενικά με άλλες ασχολίες, τότε το κριτήριο των πέντε ωρών δεν αρκεί από μόνο του. Ισχύει συνδυαστικά, δηλαδή  πρέπει το παιδί να «σκοτώνει» και αρκετές από τις υπόλοιπες ώρες του. Δηλαδή, αν ένα παιδί ανταποκρίνεται με επάρκεια στις εν γένει υποχρεώσεις του, δεν θεωρείται εξαρτημένο. Με άλλα λόγια ο βαθμός λειτουργικότητας τού παιδιού, σε συνδυασμό με τις ώρες στην οθόνη θα κρίνουν το αν ένα παιδί είναι εξαρτημένο και σε ποιο βαθμό.

Το παιδί δεν θα πρέπει να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο πάνω από δυο ώρες τήν ημέρα. «Η εταιρία που δημιούργησε το facebook αναφέρει ότι θα πρέπει να απαγορευθεί το να ασχολείσαι με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης –social media- αν είσαι κάτω των δεκατριών ετών»[4]!

Ο εθισμός στο διαδίκτυο (internet addiction) είναι μια σχετικά νέα μορφή εξάρτησης. Δεν υπάρχει διεθνώς αποδεκτή συμφωνία για το αν ο εθισμός στο διαδίκτυο είναι διαταραχή ή διαταραγμένη συμπεριφορά. Για το αν είναι συνοδό σύμπτωμα ψυχικής διαταραχής ή όχι. Η εξάρτηση από το διαδίκτυο έχει τα χαρακτηριστικά ψυχαναγκαστικής συμπεριφοράς.  Αυτή η μορφή εθισμού ορίζεται ως «ενασχόληση με το διαδίκτυο για άντληση αισθήματος ικανοποίησης που συνοδεύεται με αύξηση όλο και περισσότερο τού χρόνου που καταναλώνεται για τήν άντληση αυτού τού αισθήματος».

Ο εθισμός τών εφήβων στο διαδίκτυο μπορεί επίσης να είναι το αποτέλεσμα άλλων ψυχικών διαταραχών, όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές προσωπικότητας  και κοινωνική φοβία. Από τήν άλλη, η υπερβολική ενασχόληση με το διαδίκτυο μπορεί να σε οδηγήσει σε κατάθλιψη και κοινωνική φοβία.

 Μετά από κάθε πολύωρο παιχνίδι, δημιουργείται στα παιδιά ένταση και εκνευρισμός. Εκνευρισμός δημιουργείται και μετά τήν πολύωρη έκθεση τών παιδιών μπροστά στον τηλεοπτικό δέκτη, καθώς κινηματογραφικές ταινίες, σήριαλ και δελτία ειδήσεων ανταγωνίζονται για το ποιο θα προσφέρει περισσότερη βία. Ακόμη και οι ταινίες κινουμένων σχεδίων περιέχουν αναρίθμητες σκηνές βίας.  Για το λόγο αυτό, καλό είναι να μεσολαβεί μία ώρα μεταξύ τού διαδικτυακού παιχνιδιού ή τής τηλεθέασης και τού  ύπνου, ώστε τα παιδιά να ηρεμούν και να ξεκουράζονται πραγματικά με έναν ήσυχο ύπνο.

 Από τήν άλλη, υπάρχει μία μελέτη τού UC Berkeley που αναφέρει ότι όταν δεν γίνεται κατάχρηση, τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να βελτιώσουν : τόν συντονισμό χεριών-ματιών, τήν ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, τόν συλλογισμό, τήν αναγνώριση προτύπων, τήν ακρίβεια εκτιμήσεων, τόν έλεγχο υποθέσεων, τη διαχείριση πόρων, τη  γρήγορη σκέψη και αντίδραση, τη  μνήμη, τη  χωρική αντίληψη, τήν αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων.

Όμως! Ο Serge Tisseron, ψυχαναλυτής-ψυχίατρος,  από τούς πιο γνωστούς στη Γαλλία, που μελετά τις σχέσεις τών νέων με τις νέες τεχνολογίες, τις παρανοήσεις ανάμεσα στους ενήλικες και τήν επόμενη γενιά, και τις επιπτώσεις τής τεχνολογίας τής πληροφορίας στους νέους ανθρώπους, ανέπτυξε το 2008  τόν κανόνα «3-6-9-12». Αυτός ο κανόνας λέει : «Όχι τηλεόραση πριν από τα τρία χρόνια, όχι παιχνίδια σε κονσόλα πριν από τα έξι, καθόλου internet πριν από τα εννέα χρόνια, και καθόλου κοινωνικά μέσα πριν από τα δώδεκα». Ο κανόνας βασίστηκε σε έρευνες τού ιδίου και σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Universite Paris 7 Denis Diderot. Το 2011 η Γαλλική Ένωση Παιδιάτρων αποδέχτηκε και υιοθέτησε τήν ως άνω θέση.


Το προφίλ τού εξαρτημένου από το διαδίκτυο ατόμου

Σύμφωνα με έρευνες, τα παιδιά που ζουν με γονείς που αδιαφορούν ή είναι απόντες, είναι πιο ευάλωτα στο να δημιουργήσουν μια «εθιστική σχέση» με τόν υπολογιστή. Η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ γονέων-παιδιού, είναι πιθανό να οδηγήσει στην απομόνωση τού παιδιού. Και φυσικά θα αναζητήσει τρόπους διαφυγής από τήν επώδυνη πραγματικότητα. Ένας από αυτούς τούς τρόπους είναι η ενασχόληση με το διαδίκτυο και τα βιντεοπαιχνίδια.

Παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση, που δεν έχουν εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους, που νιώθουν μειονεκτικά για τήν εμφάνισή τους, παιδιά με προβλήματα στις σχέσεις με τούς συνομηλίκους τους, είναι πιθανό να οδηγηθούν στον εθισμό. Επίσης και παιδιά ιδιαίτερα εσωστρεφή.

Πράγματα που δυσκολεύονται να κάνουν στην πραγματική ζωή, έχουν τήν ευκαιρία να τα πραγματοποιήσουν μέσα από ένα απρόσωπο δίκτυο:

  • να υιοθετήσουν μια ψεύτικη (νέα) ταυτότητα
  • να εκφραστούν ελεύθερα
  • να νιώσουν ότι ανήκουν σε μια ομάδα
  • να καταπολεμήσουν τη μοναξιά τους
  • να κεντρίσουν το ενδιαφέρον τών άλλων
  • να ξεφύγουν από τη δύσκολη πραγματικότητα που βιώνουν

Και όλα αυτά από τήν καρέκλα τού σπιτιού τους, χωρίς κόπο, χωρίς χρήματα, χωρίς συναισθηματική επένδυση.

Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Η υπερτροφία τής εικονικής ζωής, αφυδατώνει και «νεκρώνει» τήν πραγματική ζωή. Η ευθύνη για τις επιλογές ανήκει αποκλειστικά στον καθένα μας. Δε φταίει το διαδίκτυο για τις λανθασμένες μας επιλογές. Χρειάζεται εκπαίδευση για σωστή χρήση τού διαδικτύου και συνειδητοποίηση τών κινδύνων που κρύβει η αλόγιστη ενασχόληση με αυτό.


Τα βασικά ψυχολογικά συμπτώματα που υποδηλώνουν εθισμό στο διαδίκτυο είναι τα εξής:

Μείωση τής λειτουργικότητας τού χρήστη σε όλα τα επίπεδα.

Παραμέληση οικογενειακών και φιλικών σχέσεων. Σε προχωρημένες περιπτώσεις απομονώνονται τελείως από τήν οικογένεια και τούς φίλους τους.

Μεγάλη δυσκολία αναβολής ή διακοπής τής δραστηριότητας.

Έμμονη σκέψη και άγχος για να συνδεθεί στο διαδίκτυο και πολλά ψέματα για τη  διάρκεια τής χρήσης.

Αναζήτηση όλο και περισσότερου χρόνου για αυτή την δραστηριότητα.

Κατανάλωση υπερβολικού   χρήματος σε δραστηριότητες σχετικές με το διαδίκτυο (λογισμικό, σκληροί δίσκοι κ.λ.π.)  Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να κλέβουν χρήματα για να παίζουν.

Αίσθηση ευφορίας όση ώρα βρίσκεται ο χρήστης στον υπολογιστή.

Όταν απέχει από το διαδίκτυο νοιώθει θυμό, θλίψη και είναι ευερέθιστος.

Διάφορα προβλήματα στο σχολείο, όπως δυσκολία συγκέντρωσης-προσοχής και μειωμένη απόδοση.

Πονοκέφαλοι και ξηρότητα οφθαλμών.

Μυοσκελετικές παθήσεις όπως σκολίωση, λόγω κακής στάσης τού σώματος.

Φτάνουν σε σημείο να μην τρώνε και να χάσουν πολλά κιλά ή και το αντίθετο να παχύνουν πολύ, λόγω τής ανθυγιεινής διατροφής και τής κατανάλωσης πολλών σνακς.

Σε προχωρημένες περιπτώσεις ο έφηβος κοιμάται ελάχιστα, παραμελεί τήν προσωπική του υγιεινή, μπορεί να σταματήσει ακόμη και το σχολείο.





[1] Πηγή: Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Ασφάλειας Αττικής, «ΤΑ ΝΕΑ» 16/2/2011

[2] Πηγή: Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Ασφάλειας Αττικής, «ΤΑ ΝΕΑ» 16/2/2011

[3] 31/01/2014 Megatv.com


[4] Ημερίδα Διεύθυνσης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στο συνεδριακό κέντρο «Βελλίδειο» Θεσσαλονίκης. 28 Νοεμβρίου 2015